In Amsterdam zie je ze soms ineens; aangeplakte zwart-wit portretten van mannen en vrouwen. Lang zullen ze niet te bewonderen zijn, de gemeente probeert de stad schoon te houden en deze zelf aangeplakte portretten te verwijderen. Een ontkenning van het bestaan van de vrouwen en mannen die staan afgebeeld, zoals ze door het Nederlandse asielsysteem worden genegeerd.

Het begon in 2013, toen vluchtelingencollectief We Are Here op zoek was naar manieren om zich zichtbaar te maken. Protesteren tegen het illegaliseren van de afgewezen asielzoeker, het onzichtbare leven dat deze mensen noodgedwongen leiden, omdat ze niet mogen blijven maar ook niet weg kunnen. Gevangen in het systeem, vallend buiten het systeem, voortdurende angst voor vreemdelingendetentie – niet eens voor deportatie, aangezien dat meestal al zonder resultaat was geprobeerd.

Kunstenaar Domenique Himmelsbach bracht een collectief kunstenaars bijeen om de mensen van We Are Here een gezicht te geven. Om ze zichtbaar te maken, en om hun steentje bij te dragen. Omdat deze mensen de meest basale mensenrechten worden ontzegd, ze geen voedsel, kleding en onderdak krijgen, niet mogen werken, niet naar school mogen, proberen te overleven in de illegaliteit.

Het resultaat van Himmelsbachs oproep is A Paper Monument for the Paperless, een poging om de mensen te vangen in hun kracht, om hen een gezicht te geven, hen niet te vergeten en zichtbaar te maken: “the monument seeks to restore the refugees’ identity and raise awareness of their situation in the Netherlands.”

Sinds zomer 2016 zijn de portretten gedrukt en nodigt Himmelsbach iedereen uit om de portretten zelf te verspreiden:

“‘A Paper Monument for the Paperless’ is een monument in wording, dat meer zichtbaarheid en aandacht moet genereren voor deze anonieme groep ongedocumenteerden. Iedereen kan daar vanaf nu een steentje aan bijdragen door een A2 formaat poster set (in de vorm van een krant met 31 houtsnede portretten van deze vluchtelingen, gemaakt door een diverse groep kunstenaars en illustratoren) op te vragen en deze rond te plakken, aan te bieden aan je gemeentebestuur of anderszins te publiekelijk te verspreiden of mee te denken hoe via media (online, lokale krant of radio) meer ruchtbaarheid aan dit initiatief kan worden gegeven.”

Iedereen kan bijdragen aan dit kunstproject, en de beelden en daarmee het verhaal van We Are Here verder verspreiden. Een verhaal van onrecht en uitsluiting, waarin mensen tot waanzin worden gedreven kunnen worden, zoals Charlie Clemoes treffend beschrijft in de krant met daarin de te verspreiden portretten:

These people are often struggling simply to stay sane through bureaucratic procedures that seem almost calculated to cause extreme stress and push those subjected to them to breaking point. Indeed, while it is difficult to keep track of undocumented refugees, at least two of the people portrayed by the monument are sadly no longer with us. To sentimentalise in this context would be to deny the culpability of a system that can so casually discard any person who has decided it would be safer to leave their home, their family and their friends, in search of a safe haven elsewhere in the world.”

Deze mensen vechten vaak simpelweg om bij hun gezonde verstand te blijven in bureaucratische procedures die er haast op ingericht lijken om extreme stress te veroorzaken en degenen die eraan onderworpen zijn tot een breekpunt te duwen. Inderdaad, terwijl het moeilijk is om ongedocumenteerde vluchtelingen in beeld te houden, zijn ten minste twee van de geportretteerden helaas niet meer onder ons. In deze context zou sentimentaliseren een ontkenning van de schuld van een systeem dat zo nonchalant elke persoon kan weggooien die besloten heeft dat het veiliger zou zijn om hun huis, hun familie en vrienden te verlaten, op zoek naar een veilige haven elders.

Hashim Hamed, één van de vluchtelingen van Wij Zijn Hier, maakte bovenstaande foto’s in april 2016 in het Himmelbachs atelier. Helaas is Hashim op 5 juli 2016 in Amsterdam overleden.

Meedoen?
Neem contact op met sociaal kunstenaar en initiatiefnemer Domenique Himmelsbach de Vries: info@himmelsbach.nl als je een idee hebt hoe je de kranten c.q. posters zou kunnen inzetten, in welke stad je ze zou willen verspreiden, je postadres en het aantal kranten dat je zou willen ontvangen (gezien dat we een no-budget initiatief zijn vragen we in dat geval een kleine donatie voor de verzendkosten).
Een afspraak maken om de kranten gratis in Amsterdam op te halen kan ook.”

Advertenties